KOIPEZTA DEZAGUN IRAULTZA SOZIALISTAREN KATEA

Zebrabidea pasatzean ia harrapatu gaituen ibilgailua bezala igaro da martxoaren 8a, ziztu bizian, eta sorrarazi dizkigun emozio, sentimendu eta hausnarketa andanak gure burua birkokatu beharrean utzi du. Egun horren prestaketak zein egun horretako uholdeak gure barrenetatik atera digu ideiak ordenatzeko gogoa. Horri heltzeko asmotan, erabaki dugu igande honetako sarrera azken aldian buruan han-hemenka darabilgun kezka politiko batetik abiatzea: langileon historia berreskuratzearen beharretik, hain zuzen ere. Izan ere, NBE-k 1975. urtean martxan jarritako mekanismoak gure planteamendu politikoa erabat baldintzatu duela dirudi; emakume sozialisten konpromiso politikoaz eta adoreaz eraikitako gaztelu sendoaren zimenduak balantzaka ariko balira bezala. Ez dago amnesia politikoa bezain gaitz kaltegarririk, nondik gatozen eta nora goazen nahastea bezain arriskutsurik. Gurean ia erabat errotuta dago Martxoak Zortzi Emakumearen Eguna delako ustea, ezen ia guztiz galduta dagoen egun honen sorrera eta garapenaren aztarna: grin sozialista. Horrek guztiak aterabiderik gabeko bidezidor batean uzten gaitu NBE-ren kontakizuna sinesten ez dugunok: iraultza sozialistaren katea gelditu ala berau koipeztatzea, hots, gure historia berreskuratzea. Gauzak horrela, ikasketa prozesua politiko bihurtzen da desjabetuontzat, ezagutza borrokarako arma baita guretzako. Hortaz, lerro hauek gure arma fintzea daukate helburu, burgesiak zabaldutako gezurren haria eten dezagun.

Lehenik eta behin, emakume langilearen mugimenduaren bilakaera ulertu ahal izateko, berau sortzen den testuinguru historikoaren baitan kokatzea funtsezkoa dela deritzogu. Izan ere, gure historia manipulatu eta gure kontra jaurtitzea ohiko praktika bihurtzen ari da pentsamendu eta bizi-ohitura kapitalistak sustengatzen dituzten guneetan, akademia zentroetan. Koadro politiko komunisten garraz idatzitako dokumentuak garai historikotik deslotu eta berauen epaiketak exijitzen duen ikerketa-lanik gabeko sasikritikaz ari gara: militante komunistek ekoizpenaren esferari soilik erreparatu izana, emakumeen lana eta errealitatea azterketatik kanpo utziz edo pentsamendu androzentrikoa izatea dira ardurarik gabeko epaiketa horietan gehien erabilitako argudioetako batzuk. Zentzu horretan, lurperatutako egia argitara ateratzea dagokigula uste dugu. Horretara goaz, bada.

Bereziki XVIII. eta XIX. mendeen artean Britainia Handian hasitako kapitalismoaren garapen prozesua, hau da, industrializazio gisa ezagutzen dugunaren baldintza historikoa da ekoizpen prozesuaren mesederako aurrerapen teknikoa (Jenny eta Mule izeneko josteko makinak, lurrun makina, ehundegi-katea, ehundegi-mekanikoa…). Aurrerapen tekniko horri esker, merkantzia gehiago ekoitz zitezkeen denbora gutxiagoan, eta horrek, ezinbestean, merkantzien ekoizpen kostuak merketzen zituen, kapitalistaren etekinak igoz. Etekinak goranzko joera batean mantendu ahal izateak ekarri zion kapitalistari makinak ez gelditu eta uneoro funtzionatzen eduki behar izatea. Horrela, agerian geratzen da kapitalismoaren logikaren kontraesana: bere esentzia gainbalioaren etengabeko metaketa den heinean, makinen inposaketak garai horretan ez baitzuen ekarri langileak lanik egin behar ez izatea, ahalik eta denbora gehien ekoizpen prozesuaren hatzaparretan harrapatuta egotea baizik.

Aipatutako aurrerapen teknikoak hainbat ondorio ekarri zituen ekoizpen prozesuaren nolakotasunean. Alde batetik, makinak gizon helduaren jarduera batzuk ordezkatzen hasi ziren. Izan ere, ekoizpenaren zenbait adarretan, lana hariak irute eta ehuntzean zetzanez, egokiagoa zen atzamar fin eta bizkorrak zituen langileren bat topatzea. Bide horretatik, burgesiari baliagarriagoa egin zitzaion emakume eta haurren aktibitatea, eta beraz, irundegiak emakume eta haurrez gainezka zeuden. Gainera, kontuan hartzekoa da horrek, abantaila teknikoaz gain, abantaila ekonomikoa ekartzen ziola burgesiari, sektore horien lan indarra merkeagoa zitzaionez, handiagoa baitzen ateratzen zuen esplotazio-tasa. Edozein kasutan, azpimarratzekoa da kapitalismoaren garapenetik indarrean egon den genero-rolen erabilpen eta moldaketa: indar fisikoa eskatzen zuten ekoizpen-adarretan gizonak txertatzen zituen bitartean, fintasun eta doitasunezko lanak behar zirenean emakumeen ezaugarriez baliatzea. Bestalde, imagina dezakegunez, ez zen samurra izaten emakume langileek jasan beharreko egunerokoa: 12 ordu baino gehiago lanean egon behar izatea, jateko atsedenik ez izatea (zenbaitetan, ekoizpena ez gelditzeko beste norbaitek jaten emateraino iritsiz), kutsatutako airea arnastea… Guzti hori gutxi balitz, buruzagi, eta oro har, bertako gizonen etengabeko eraso eta bortxaketak eguneroko ogia bihurtzen ziren emakume askorentzat, haiekiko zuten menpekotasun ekonomikoak dena onartzera bultzatzen baitzituen.

Bestetik aldetik, kapitalen masa handitzen zen bitartean, langileen masa ere handitzen ari zela kontuan hartu behar dugu. Horrek, ezinbestean, langabezian zeuden proletarioen masa izugarri puztu zuen. Ondorioz, biziraun ahal izateko elkarren arteko gerran murgildu behar izan ziren langileak, eta lehia horretan irabaztea lortzen ez zutenak, delinkuentzian edo prostituzioan aritu behar ziren. Beste milaka eta milaka herritarrek gosea, hotza edo gaixotasunen ondorioz, auzo-marginaletako kantoietan bizitza galdu zuten.

Hori guztia dela eta, kapitalismoaren funtsa den kapital metaketa hegemonikoa bihurtzearekin batera, honakoa gainditzeko potentzialitatea daukan subjektu unibertsala sortu zuen: proletargoa. Bestela esanda, kapitalismoaren fundamentuek ezinbestean dakarte berau gainditzearen aukera historikoa, eta hori aztertzea da iraultzaileoi dagokiguna. Horretaz ohartu ziren garai hartako militante komunistak, eta gaurkoan, haien konpromisoa goretsi behar dugulakoan gaude, hemen kontatutako miseria gorriaren aurrean egindako salaketa politikoak baitira berauek idatzitako obra asko. Haiei esker ezagutu dezakegu zein izan zen langileriaren sufrikarioa. Haiei esker jakin dezakegu XVIII. eta XIX. mendeen arteko kapital metaketa izugarriaz ari garenean, milioika emakume langile eta umeren esplotazioaz ere ari garela. Finean, industrializazioaren garai historikoan proletargoaren erabateko menderakuntza aztertzen zuten komunisten idazkietara jotzen dugunean, kapitalismoak eraildako emakume desjabetuez ari gara. Uler ditzagun, bada, azterketa politikoak bere determinazio historikoetatik abiatuta.

Behin kapitalismoaren garapenaren inguruko zertzelada batzuk eskainita, langile mugimenduaren artikulazioaren beharrezkotasuna aztertuko dugu. Izan ere, langile mugimendua halabeharrez kapitalismoaren logikak ezartzen dituen fundamentuetatik eratorrita ulertu beharrean gaude, eta horiekiko antagonismoan, gainera. Harreman sozial kapitalistek ezartzen baitute berau gainditzeko posibilitate historikoa: sozialismoa.

Esan bezala, XVIII. eta XIX. mendeetan zehar emakumeak ekoizpen prozesuan betetzen zuen posizio sozialaren eraldaketa eman zen. Industria iraultzaren eraginez, emakume langilea masiboki txertatua izan zen ekoizpen prozesura, fabriketara. Horrek hainbat ondorio izan zituen antolatzen hasia zen proletargoaren konstituzio politikoan: batetik, emakumea ekoizpenean murgiltzeak azaleratu zituen gizarte kapitalistaren bidegabekeriak, baita horiek saihesteko zuen inposibilitate objektiboa ere. Emakume langileak ohartu ziren bizitza politikoan parte hartzea ukatzen zitzaion subjektua zirela, eta horrek, gizon langilearen eskubide berdinak izatearen beharra mahai-gaineratu zien. Izan ere, bozka eskubidea ukatua izateaz gain, herrialde askotan ez zuten antolatzeko eta langileriaren organo politikoetan parte hartzeko eskubiderik. Baina, bestetik, emakume langilearen parte hartze politikoaren ukapenak berau politikoki subjektu inpotente gisa kokatzeaz gain, proletargo osoaren gaitasun politikoak murrizten zituen, lantokietan hain altua baitzen emakume langileen presentzia, ezen fabrika askotan ez zela posiblea aldarrikapenak aurrera eramatea emakume proletarioen babes politikorik gabe. Horrez gain, eskubide politikoen aitortza edo aitortza eza langileriaren baitan zatiketa politiko eta sozialak sortzeko funtsezko erraminta izan zen. Horrek langile klaseko kideen artean aurkakotasunak sortzearekin batera, iraultza sozialistaren mamua uxatu zezakeen: langileriaren erdiak ezin bazuen bozkatu, ordena politiko burgesak zutik jarrai zezakeen, hamarkada batzuk bazen ere. Zatiketa politikoei dagokienean, irmoki mintzatu ziren emakume sozialistak, langile borroka gizonezko proletarioei mugatua zitzaien heinean, kapitalistek lasai asko lo egin zezaketela salatuz. Hau da, beraien aginduei uko egin ezin ziezaiekeen langileen masa otzana lortzen zuten eskubide politikoen ukapenari esker. Burgesiak, horrela, langile batasuna apurtu eta gizon eta emakumeak elkarren kontra borroka egiteko prestatu zituen.

Zentzu horretan, gurpil zoro batean aurkitzen ziren emakume desjabetuak. Langile mugimenduan parte hartzeko beharra agerikoa izan arren, kasu askotan ez zeukaten langile alderdietan parte hartze aktiboa izateko tresna organizatibo garaturik: taktika definiturik, antolakuntza markorik… Aleksandra Kollontaik esan bezala, momentu horretan “generorik gabeko bozka eskubidea” ez zen langileriaren borrokaren parte integrala; alde batetik, denbora gutxira arte emakume langileak batez ere etxean giltzapetuta zeudelako, eta bestetik, langile alderdietan ideologia burgesaren eragina oraindik nabaria zelako. Era berean, kapitalismoak emakumearen egoera objektiboan eragindako aldaketek emakumearen auzi modernoaren sorrera ekarri zuten, emakumeen artean antagonikoak ziren posizioak azaleratuz. Bozka eskubideari dagokionean, emakume burgesen asmoa zen bozka eskubidearen bitartez haien senarren parera heldu eta ondasunez askatasunez gozatzea; emakume langileek, aldiz, errealitate soziala bere osotasunean iraultzeko gaitasun politikoa eskuratu nahi zuten. Horrela, emakume guztien arteko batasun politikoan oinarritutako espazioetan parte hartzeak emakume proletarioen beharrei ezikusiarena egiteaz gain, bere zapaldu egoera betikotzea ekartzen zion emakume langileari.

Alemanian, esaterako, Emakume Alemaniarren Elkarte Orokorra sortu zen 1865. urtean, emakume proletarioekin inolako harremanik ezarri ez zuen izaera burges txikiko taldea. Are gehiago, 1902. urtera arte, mugimendu feminista burgesak ez zuen bozka eskubidearen defentsa bere aldarrien artean txertatu. Beste adibide bat Ingalaterran dugu, Emmeline Pankhurtsek sortutako Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoak izeneko taldea, emakume burgesen feminismoaren eta langile mugimenduaren arteko harremanak eraldatu zituena. Hasiera batean Gizarte Fabianaren eta Lanaren Alderdi Independentearen parte bazen ere, emakumearen bozka eskubidearen lorpenerako presio mugimendua bilakatzen joan zen pixkanaka, erradikaltasun soziala galduz. Horrek zuzeneko eragina izan zuen emakume langileengan, mugimendu sufragistaren baitako sektore baten eraginez heldu baitziren eskubide elektoral mugatuak, bozka kualifikatua, babestera. Azkenik, Lanaren Alderdi Independenteak ere, posizio hau defendatu zuen. Hala, bi joera hauen artean kokatu behar zuten bere burua emakume proletarioek: emakume guztien artean eskubide politiko eta sozialen aldeko borrokan inplikatu ala langileriaren auto-antolakuntzaren baitan emakume langileen beharrak borrokatzeko tresnak sortu.

Horren aurrean, erabakia hartu zuten emakume langileek, eta modu desordenatuan bazen ere, urtetik urtera, gora egin zuen langile mugimenduan emakume desjabetuen parte hartzeak. Ingalaterran, 1888-1889 urte artean, mugimendu sindikala erradikalizatuz joan zen, oraingoan, gizon zein emakume proletarioz osatuta zegoelarik. Hogei urtetan, sindikatuetan 37.000 emakume egotetik 167.000 egotera igaro ziren. Aipatzekoa da antolakuntza forma mistoetan egoteaz gain, emakumearen sindikalizazioa ukatzen zuten sektoreetan, emakume langileen egitura propioak sortu zituztela: 1906. urtean, Emakume Langileen Federazio Nazionalaren sorrera bultzatu zuen Mary Macarthurrek, urte gutxi batzutan 2.000 kide izatetik 20.000 izatera pasaz.

Alemanian, 1892. urtetik aurrera Klara Zetkinek zuzendutako Berdintasuna izeneko aldizkaria argitaratzen hasi ziren, bozka eskubide unibertsalaren aldeko defentsa politikoa egiteaz gain, lege baztertzaileen abolizioa galdegiten zuena (bizitza politikoaren esfera guztietan parte hartzea ukatzea, esaterako). Bestalde, Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata Europako bakarra izan zen bere programa politikoan emakumeen bozka eskubidea gehitzeaz gain, horren aldeko kanpainiak antolatu zituena. Horrek ahalbidetu zuen alderdiaren barruan emakumeek haien espazio eta behar materialak borrokatzeko tresna organizatiboak eskuratzea. Urteek aurrera egin ahala, ikaragarri egin zuen gora emakume militante sozialisten kopuruak: 1905. urtean, 4.000 emakume zeuden langile alderdian, 1908an 29.458 eta 1910an 82.642.

EEBBetan emakume proletarioek izandako adorea eta erakutsitako indarra goretsi beharrean ere bagaude, batez ere emakume beltzek adierazitako ausardia. Gogora ekarri behar dugu Lucy Parsons izeneko emakume beltzaren konpromisoa, langileriaren askatasun osoaren alde dena eman baitzuen. Era berean, bere figurarengandik irakaspen asko atera behar ditugu, izan ere, bere aburuz, arraza eta genero zapalkuntza klase esplotaziotik eratorritako opresio forma konkretuak dira. Horregatik, langile klaseko emakume beltz eta txurien arteko batasun politikoa azpimarratzen zuen. Horrez gain, Pauline Newman eta Rose Schneiderman izeneko emakume sozialistei esker, bozka eskubidearen aldeko borrokaren klase ertaineko izaera irauli eta langileriaren borroka sufragista artikulatzen hasi zen. Horrela, 1908. urtean, Alderdi Sozialistak emakumeen komisio nazionala sortu zuen, bozka eskubidearen alde borroka egitea helburu zuena.

Emakumeen antolakuntzarako goranzko joera horrek, helburu zehatzen eta horiek erdiesteko tresnen identifikazio eta garapenaren beharra azaleratzearekin batera, emakumeen arteko mundu mailako harremanak ezartzeko aukera mahai-gaineratu zuen. Horrela adierazten dute emakumeen konferentzia propioen antolaketak, esaterako, 1896. urtean Londresen ospatutako II. Internazionalaren laugarren kongresuan, 30 emakume delegatuk euren konferentzia propioa antolatu izanak. Edozein kasutan, muga nabarmenekin egin zuten topo, Europako herrialde gehienetan emakume langilea modu desordenatu eta indibidual batean sartzen ari baitzen alderdi sozialistetan, beharrezkoak zituen antolakuntza formarik gabe eta aldarrikapen politiko bereziturik gabe.

Hala ere, urtetik urtera agerian geratzen ari zen emakumeek langile mugimenduko kide aktibo izateko determinazioa, eta honakoa potenziatzera etorri zen Emakume Sozialisten Mundu Mailako Lehenengo Konferentzia, 1907 abuztuaren 17 eta 18an ospatu zena, Stuttgarten. 52 emakume delegatuz osatuta egon zen: Alemaniako 15 delegatu (hauen artean, Zetkin, Ottilie Baadder eta Frau Hirer…); Austriako 8 (Adelheid Popp, Adler eta Roussel, esaterako) Ingalaterra, Finlandia, Suitza, Holanda, Belgika, Errusia eta EEBBetako delegatuak ere egon ziren. Bi helburu nagusi zituen aipatutako konferentziak: lehena, emakume sozialista antolatuen arteko harreman iraunkor eta egonkorrak garatzea, eta bigarrena, emakumeen bozka eskubidearen aldeko borroka.

Horrela, lehenengo helburuari begira, hau da, emakumezko kide sozialisten arteko harremanak sendotzeari begira, mundu mailako delegaritza bat sortzea erabaki zuten. Bertara, herrialde bakoitzeko emakume sozialisten mugimenduaren egoera jasoko zuen analisi bat bidali beharko zuten. Deligaritzaren egoitza Alemanian egotea adostu zuten, Stuttgarten, bai eta Alemaniako Alderdi Sozialdemokratako Berdintasuna izeneko emakume sozialisten aldizkaria emakume sozialisten mundu mailako zabalpen eta adierazpen organoa izatea ere. Gainera, hausnarketa ezin interesgarriagoa egin zuten alderdi sozialisten barruan emakumeek izan beharreko espazioen inguruan. Aipatzekoa da Alemaniako delegatuek aurkeztutako erresoluzioa, alderdi sozialisten barruan emakumeen organoak egotea proposatzen zuena. Haien aburuz, horrek ekarpen organizatibo eta politiko nabariak egingo zituen: alde batetik, ahalbidetuko zuen esperientzia politiko urria zuten emakumeek espazio aproposa izatea, hauen indarra langile alderdiaren baitan artikulatuz; eta beste batetik, emakume langileen behar espezifikoen gaineko arreta zentralizatzea erraztuko zuen, bai eta horiei aurre egiteko aldarrikapen zehatzak pentsatzea ere. Era berean, salatzen zuten, emakume proletarioen egoera politiko eta soziala ezin larriagoa izan arren, gizonezko proletarioak oraindik ez zirela horretaz erabat kontziente, eta beraz, alderdiaren baitan emakumeen espazioak egoteak alderdiaren baitako gizonak presionatzea ahalbidetu zezakeela, emakume langilearen egoeraren aurkako borrokan parte hartze aktiboa izan zezaten.

Bigarren helburuari begira, delegatu alemaniarrek aurkeztutako mozioaren harira, hauxe izan zen Emakume Sozialisten Konferentziak hartutako erabakia: “Stuttgarteko emakumeen Konferentziak honakoa ebatzi du: emakumezkoen mugimendu sozialistak irmoki baztertzen duela bozka eskubide mugatuaren izenean berdintasun politiko erreala faltsutzea; eta mugarik gabeko bozka eskubidearen defentsan berresten da.

Horrenbestez, Stuttgarteko Konferentziari esker, ordura arte langile alderdietan modu ez antolatu eta autonomoan aritutako emakume langileak antolakuntza sozialistaren baitako subjektu bilakatzeko antolatzeko aukera erreala ezarri zen, bertan baldintza lokalen araberako neurri organizatiboak mahai-gaineratuz. Horrekin batera, argi geratu zen emakume langilearen mugimendua borroka partziala izatetik urrun, grin sozialistak bultzatutako mugimendu kontzientea zela. Hots, langile mugimenduaren parte integrala dela emakume proletarioen borroka.

Horretaz guztiaz gain, egun batzuk beranduago ospatu zen Internazional Sozialistaren VII. Kongresua, Stuttgarten. Kongresu horren garrantzia izugarria da, mundu mailako jarduera sozialistaren norabide politikoa zehaztu eta hori aurrera eramateko berme organizatiboak finkatzeaz gain, emakumeen bozka eskubidearen alde borrokatzeko borondate politikoa adierazi baitzuten. Emakume Sozialisten Internazionalean hartutako erabakiak direla eta, bozka eskubidea Kongresuan eztabaidatu beharreko gai gisa hartua izan zen. Bozka eskubidearen aldeko borroka langile alderdien bitartez egikaritzeko konpromisoa hartu zen, bai eta forma elektorala borrokatzeko zeuden beste puntuetan bozka berdintasuna gehitzea eta gainerakoen garrantzi berdina aitortzea ere.

Lehenengo Kongresutik hiru urtetara, sekulako indar soziala bilakatu zen emakume proletarioen mugimendua, klase borrokaren prozesuan alboratu ezin zitekeena. Emakumeen artean handituz zihoan grin sozialistak bultzada eman zion 1910. urtean Copenhagen ospatutako Emakume Sozialisten Mundu Mailako Bigarren Konferentziari. Oraingoan, hiru puntuz osatuta zegoen Konferentziako gai-ordena: lehena, herrialde ezberdinetan antolatutako emakume sozialisten arteko harremanak sendotzea; bigarrena, bozka eskubidea lortzeko pausuak eta tresnak identifikatzea, eta hirugarrena, gizarte-segurantza eta amatasun eta haurren babes-neurriak. Dena dela, paperean jasota geratu ez zen proposamen batean zentratu nahiko genuke oraingoan, agerian uzten baitu igaro den martxoaren zortziaren esentzia, proletarioa izateaz gain, guztiz sozialista dela.

Izan ere, Klara Zetkinek mundu mailako emakume langilearen eguna antolatzea proposatu zuen. Hasiera batean, 1911. urteko martxoaren 19an ospatzea erabaki zen, 1848ko matxinaden ondorioz, egun horretan Prusiako Erregeak, iraultzaren beldur, hainbat neurri hartuko zituela hitz eman baitzuen, haien artean, emakumeen bozka eskubidea bermatzea. Konferentziak urtero, herrialde guztietan, egun berean “Emakume langilearen eguna” antolatzea onartu zuen, emakumearen bozkak gure indarrak batuko ditu sozialismoaren aldeko borrokan lelopean. Konferentziaren hurrengo urtean, New Yorkeko Triangle Shirtwaist Compay-n 1911. urteko martxoaren 25ean sute bat egon zen, eta 154 langilek, horietatik 129 emakumeak (gehienak etorkinak), bizitza galtzea ekarri zuen. Oso garrantzisua izan zen gertakari hau, 1909. urtean fabrika horretako emakumeek emakumeen greba antolatu zutelako: soldataren igoera, baldintzen hobekuntza, subkontratazio sistema kentzea… aldarrikatuz. Ia urtebete iraun zuen grebak eta EEBBetako hiri askotako emakume langileak batu ziren: 40.000 emakume langilek egin zuten greba, Ipar Amerikako ehungintza industria gelditzea lortu zuena. Beste lantokietako jabeek emakumeen eskakizunak onartzeak, baina, ez zuen Triangleko jabea posizioz aldaraztea lortu, eta horren ondorioz jazo zen sutea. Azkenik, 1913. urtean erabaki zen martxoaren 19tik martxoaren 8ra aldatzea emakume langilearen eguna.

Urtetik urtera indarra hartuz joan zen, eta gehienetan, errepresio polizial gordinenarekin topo egin behar izaten zuen. Adibidez, 1913. urtean, emakume errusiar proletarioek lehen aldiz antolatu zuten Emakume Langilearen egunean indar polizialek emakume militante ugari atxilotu zituzten. Hurrengo urteetan zailtasun errepresiboak ez ziren desagertu. Azkenik, 1917. urtea heldu zen, kolore gorria duen urtea. Lehenengo Mundu Gerrak eragindako pobreziak, ezegonkortasun sozialak eta jakien eskasiak itota milaka emakumek hartu zituzten kaleak, gerraren aurkako aldarriak nabarmenduz: gure umeentzat ogia eta gure senarrak lubakietatik bueltatzea Petrogradoko kantoietan barna burrunba egiten zuten oihuak ziren. Hori izan zen, hain zuzen ere, Otsaileko Iraultzaren sua piztu zuen txinparta.

Gaurkoan, langileon historiaren berreskurapenean berrestea erabaki badugu, lerro hauetan plasmatutako gertakari historikoetatik atera ditzakegun irakaspen politikoen gaurkotasunak bultzatuta izan da. Nabarmendu beharrean gaude zein den Emakume langilearen egunaren sorrera, zein den bere benetako esentzia. Izan ere, une koiuntural huts bati lotutako erreakzioa izatetik urrun, langile alderdiek markatutako pausu taktikoa izan zen. Iraultza sozialistaren bidean, etsaiarekiko indar korrelazioa aztertu eta proletargoaren indar politikoak areagotzea zuen helburua, langileria ahaltsuago kokatzea. Horrela, Martxoaren Zortzia bete-betean sartu zuten bozka eskubide unibertsalaren aldeko borrokan, langile klasearen batasuna eta beraz, burgesiarekiko posizio politikoa indartu ahal izateko mekanismo modura. Urteetako konpromiso eta antolakuntza militanteak ekarritako ondorioa dugu, beraz. Era berean, adierazten digu Martxoaren Zortziaren finkapenean bataila inportantea jokatu zen arren, benetako partida eguneroko borrokan aurkitzen zela. Finean, etengabeko inplikazio politikoa baita lurra goldatu eta hazia landatzea ahalbidetzen duena. Euskal Herrian borondate sozialista adierazten ari garenon kasuan, orain da landatutako hazia ureztatzeko momentua, zuhaitz sendoa hazi dadin. Orain dugu unea, emakume langileon arazoak identifikatu eta berauek konbatitzeko antolakuntza forma eraginkorrak hausnartzekoa, baita martxoaren zortziak utzitako baldintzak potentziatzekoa ere. Koipezta dezagun, bada, iraultza sozialistaren katea behingoz.

Gaur, bihar eta etzi, gora emakume langileon borroka! JTK!